Quạt làm mát điện tử & lắp ráp linh kiện — gió êm, ít khuấy bụi

Phòng sạch thì tuyệt đối không lắp — khoanh vùng trước khi chọn model

Đây là câu hỏi phải trả lời trước tiên, và câu trả lời trung thực là: khu vực có kiểm soát cấp độ sạch thì không lắp quạt trần HVLS. Phòng sạch vận hành bằng dòng tầng một chiều từ trần xuống sàn, đi qua lọc HEPA/ULPA. Quạt trần quay giữa không gian đó phá đúng cái dòng tầng ấy và cuốn hạt đã lắng bay lên lại — nó không hỗ trợ hệ lọc, nó chống lại hệ lọc.

Nhưng phần lớn diện tích một nhà máy điện tử không phải phòng sạch. Khu lắp ráp thường, khu đóng gói, kho linh kiện, kho thành phẩm, khu QC, hành lang nội bộ và vùng ngoài lò reflow đều là không gian sản xuất bình thường — đó mới là chỗ HVLS làm được việc. Cách làm đúng là lấy bản vẽ phân khu, khoanh ranh giới phòng sạch ra trước, rồi mới tính quạt cho phần còn lại.

Chiều cao trần quyết định model nào còn đưa gió xuống tới mặt bàn

Nhà xưởng điện tử trải trên nhiều mức trần khác nhau. Dù ở mức nào, con số cần tra không phải đường kính mà là mức treo hiệu quả tối đa của mặt cánh — treo cao hơn mức đó thì luồng gió loãng trước khi xuống tới mặt bàn thao tác, mua đúng model vẫn bị kêu là gió yếu.

Cách dùng bảng: lấy chiều cao kết cấu treo (đo tới cánh dưới vì kèo), trừ phần ống treo và khoảng chừa, ra được cao độ mặt cánh khả thi; đối chiếu cột thứ ba để biết model nào còn hiệu quả ở cao độ đó. Ví dụ: kết cấu treo 6,5 m, trừ ống treo và khoảng chừa còn khoảng 5,5 m cho mặt cánh — mọi model có mức treo hiệu quả từ 5,5 m trở lên đều dùng được, tức từ DF-50 (6,0 m) trở lên; kết cấu 8,0 m cho mặt cánh khoảng 7,0 m thì mở tới DF-60 và DF-73. Đọc bảng theo chiều này, đừng lấy cột thứ ba làm chiều cao trần tối thiểu. Cột cuối là tải thiết kế của điểm treo, lấy tối thiểu 6 lần khối lượng máy — con số này phải đưa cho bên kết cấu trước khi chốt vị trí.

Vì sao chọn quay chậm chứ không phải thổi mạnh

Điểm khác biệt của khu lắp ráp điện tử so với xưởng cơ khí là vật trên bàn rất nhẹ: tem nhãn, phim bảo vệ, linh kiện SMD, phiếu công đoạn. Quạt tốc độ cao đặt gần chuyền giải quyết được cảm giác nóng cho vài người ngồi trước nó, nhưng đồng thời thổi lệch vật nhẹ và cuốn bụi đã lắng bay lên bám vào bo mạch.

Dải DF quay ở 57 – 100 vòng/phút tuỳ đường kính — các model cỡ lớn quay chậm hơn hẳn (DF-73 chỉ 57 v/p, DF-60 60 v/p) so với cỡ nhỏ (DF-30 100 v/p). Lưu lượng lớn đến từ diện tích cánh chứ không từ tốc độ, nên kết quả là một lớp gió nền trải đều thay vì luồng gió giật cục bộ. Toàn bộ dải đều đi kèm biến tần, chỉnh vô cấp, nên khu trải linh kiện có thể để mức thấp trong khi khu đóng gói chạy cao hơn.

Ba ca chạy liên tục: kW thật của hệ quạt là bao nhiêu

Nhà máy điện tử hiếm khi chạy một ca. Khi tính chi phí vận hành, con số cần dùng là công suất thật của từng model chứ không phải ước lượng theo đường kính: DF-30 đến DF-45 nằm ở 0,5 kW, DF-50 và DF-55B ở 0,75 kW, DF-55A và DF-60 ở 1,3 kW, DF-65 ở 1,5 kW, DF-73 ở 1,6 kW.

Ví dụ một khu lắp ráp ~2.500 m² bố trí tham khảo 4 × DF-60: tổng công suất đặt là 4 × 1,3 = 5,2 kW. Chạy 3 ca ~22 giờ/ngày thì điện năng khoảng 114 kWh/ngày cho toàn khu — và đây là công suất đặt ở mức tối đa, thực tế biến tần thường chạy dưới mức đó vào ca đêm. Đơn giá điện sản xuất thay đổi theo ba khung giờ cao điểm / bình thường / thấp điểm, nên ca đêm rơi vào khung thấp điểm là phần tiết kiệm tự nhiên mà cách tính gộp một đơn giá không nhìn thấy.

Về điện áp: DF-30 đến DF-50 và DF-55B dùng 220V, DF-55A và DF-60 có cả bản 220V và 380V, DF-65 và DF-73 chỉ có 380V ba pha. Đây là thông tin cần chốt sớm vì nó ảnh hưởng tới thiết kế tủ điện và tuyến cáp, không phải thứ đổi được sau khi đã lắp.